Ağ Teknolojileri

TCP/IP Protokolü

 TCP/IP Ağları

Protokol bir iletişim sürecinde bu bağlantıyı sağlayan noktalar arasındaki gidip gelen mesajlaşmayı düzenleyen kurallar dizisidir. Bu protokoller, birbirleriyle iletişim içinde bulunan gerek donanım gerekse yazılımlar arasında oluşur. İletişimin gerçekleşmesi için her
öğenin bu protokolü kabul etmiş ve uyguluyor olması gerekir.

TCP/IP modeli, Amerikan savunma teşkilatı DoD (U. S. Department of Defence)’a bağlı araştırma kuruluşu ARPA (Advanced Research Projects Agency) tarafından 1969’da kurulup 1990’a kadar kullanılan ve ARPANET adı verilen paket anahtarlamalı ağın protokol
yapısının incelenmesi sonucunda elde edilmiştir. Günümüzde, dünya çapında yaygın olarak kullanılan INTERNET bilgi ağı da bu modele uygun olarak geliştirilmiştir.

TCP/IP‘de bu şekilde oluşan yüzden fazla bilgi iletişim protokolün toplandığı bir protokoller ailesidir. Bunlardan en önemlileri TCP (Transmission Control Protokol) ve IP (Internet Protokol) olduğu için bu ismi almıştır. TCP/IP protokolü en yaygın olarak
kullanılan protokoldür. Bunun sebeplerini şöyle sıralayabiliriz:

  • Üreticiden bağımsız olması
  • Değişik ölçekli bilgisayarları birbirine bağlayabilmesi
  •  Farklı işletim sistemleri arasında veri alışverişi için kullanılabilmesi
  • UNIX sistemleriyle tam uyumlu olması
  •  Birçok firma tarafından birinci protokol olarak tanınması ve kullanılması
  •  İnternet üzerinde kullanılması
  •  Yönlendirilebilir (routable) protokol olması
  • Yaygın bir adresleme şemasına sahip olması

İşleyiş

TCP/IP’de, yollanan veriler katmanlara göre paketlenerek yollanır ve alıcıda bu paketler teker teker açılıp veri ulaştırılır. Her katmanda yollanan verinin türüne göre (e-posta, dosya aktarımı) belirli protokoller görev yapar. OSI referans modelindeki 7 katmana karşılık TCP/IP’de 4 katman mevcuttur; Application (Uygulama)Transport (Taşıma), InternetNetwork Interface (Ağ Arayüzü) .

  • Application Layer(Uygulama Katmanı):

Bu katmanda veriyi göndermek isteyen uygulama ve kullandığı dosya biçimi bulunarak gönderilen verinin  türüne göre  farklı protokoller çalıştırılır (HTTP,  SMTP, FTP, Telnet, vs.) ve  programlarla Taşıma protokollerinin haberleşmesi sağlanır. Uygulama Katmanı Taşıma Katmanıyla portlar aracılığıyla haberleşir. Portlar numaralandırılmış standart uygulamalardır (HTTP:80, FTP:21, vs.) ve Taşıma Katmanında gelen paket içeriğinin türünün anlaşılmasında rol oynar.


  • Transport Layer(Taşıma Katmanı):

Bu katman verinin ne şekilde gönderildiğini gösterir. TCP  (Transmission Control Protocol) ve UDP (User Datagram Protocol) protokolleri bu katmanda çalışır. TCP ve UDP iletim esnasında veriye içinde bazı kontrol bilgilerinin bulunduğu bir başlık (header)  ekler. TCP, kayıpsız veri gönderimi sağlayabilmek için kullanılan protokoldür. Gönderilen veriler için özel bir TCP kabul paketi (TCP ACK) gönderilir ve gelmiş olan paketlerin doğruluğu kontrol edilir. Gönderen taraf, kabul gelmediği sürece pakedi tekrar gönderir, böylece gönderim sağlanmış olur. TCP’de veri iletimi için iki bilgisayar arasında Three-Way Handshake (Üç Zamanlı El Sıkışma) bağlantısı kurulur. HTTP, HTTPS, POP3, SMTP, FTP, SFTP gibi protokollerdeki veri iletimi TCP vasıtasıyla yapılır. UDP’de ise gönderilen paketin ulaşıp ulaşmadığı kontrol edilmez. Bağlantı kurulum işlemleri, veri akış kontrolü ve tekrar iletim işlemleri yapmayarak iletim süresini azaltır ve ağ üzerinde TCP’ye oranda daha az bant genişliği kaplar. TFTP, SNMP gibi protokoller UDP vasıtasıyla çalışır.


  • Internet Layer(İnternet Katmanı):

Bu katmanda hedef veya kaynak IP adresleri veriye eklenerek verinin hangi bilgisayara gönderileceği belirlenir ve gönderilen paket Veri Bloğu (Datagram) halini alır. Datagram maksimum 65,535 bayt boyutunda olabilir, daha fazla boyutlardaki paketleri IP protokolü yeteri kadar “Datagram”a ayırır. IP, ICMP, IGMP, ARP gibi protokoller bu katmanda çalışır.


  • Network Interface Layer(Ağ Arayüzü Katmanı):

Bu katmanda verinin kablo üzerinde alacağı yapıyı tanımlayarak bir ve sıfırların fiziksel olarak görüntülenmesi sağlanır. Ethernet Ağ Arayüzü Katmanında kullanılan ve veri iletiminin fiziksel görünümünü sağlayan en yaygın kablolu yerel ağ teknolojisidir. Ethernet üç alt katmana sahiptir; LLC (Logic Link Control Layer- Mantıksal Bağlantı Kontrolü)MAC (Media Access Control-Ortam Erişim Kontrolü) ve Pyhsical(Fiziksel). LLC alt katmanında, İnternet Katmanı’ndaki frame(çerçeve)’in hangi protokolle geldiğini belirleyerek iletimin  MAC’a geçişini sağlar. MAC alt katmanında, hedef ve kaynak mac adresleri eklenir. LLC ve MAC, veri bloğuna kendi başlıklarını ekleyerek tam “frame” yapısını oluştururlar. Fiziksel alt katman ise bu “frame”i elektrik sinyaline(kablolu ağda) ya da elektromanyetik dalgalara(kablosuz ağda) dönüştürür.


Genel TCP/IP Yapısı

Komut satırında “ping 127.0.0.1” komutunu yazıp “Enter” tuşuna basıldığında cevap alınıyorsa, İnternet bağlantısı gerektirmeden mevcut bilgisayarda TCP/IP yüklü olup olmadığı sorgulanmış olunur.

 

Yazar Hakkında

Emir Eroğlu

Yorum Ekle